Visualizzazione post con etichetta Dèdicas. Mostra tutti i post
Visualizzazione post con etichetta Dèdicas. Mostra tutti i post

Su disgrasciàdu a unu cantentarzu

 1.
Già mi ses bènnidu a pes, fioridu,
Chi aggiummài ti càttigo, mischinu!
Si permittis, paso da-e su caminu:
Perdona si mi so gai attrividu.
Giùtto fattu unu solde famidu,
Ma annos como già fia genuìnu:
Oe chi est oe, s’est mandighende tottu;
Nessi tue, no mi faghes abbolottu.

2.
No cumprendo sa zente, su chi pensat,
Sos chi cherent narrer et no narant mai,
Chie sos sentidos, sos ojos, isettat
Chi arrivent, cantende unu tai tai...
Nemmancu sos colores, chie los fettat,
Chie at detzisu de ti mustrare gai?
Sos chi no lèant, chie respirat su ‘entu
Et agattat in sa vida gosamentu.

3.
Sos chi pretendent chi tue los cumprendas,
Sos ch’istant oras abbaidende su mare,
Sos ch’isettant chi lis rùant pagas sièndas,
Sos chi crèent et s’ingrùsciant a pregare.
Comente su fele iscant covaccare,
Che-i su piùbere issegus de sas tendas
Suèndelu poi a notte, remunidos,
Maleighende s’intragna, ingobbidos.

4.
Mìradi tue, ìnnidu cantentarzu,
Che faru in mesu mare, lughente,
Accunortu in mesu-a s’arenarzu.
Como, che ànghelu mi ses serente,
Ma cras, ca fadu meu est dissolente,
Appo-a drommire in calchi-aligarzu.
Rimpiantu tou at a benner oriòlu
Agattendemi che sa pedra, solu.

5.
Como mi ch’ando, ca ti so sicchende:
Ti lasso-in pasu fiorire serenu.
In cue, cumpanzos ti sunt isettende;
A sos colores tuos, deo so anzenu.
Irmèntiga tottu custu velenu;
Isculta sos rusignolos cantende.
No as neghe, ca chie-a ùltimu s’istat,
A boltas perdet, a boltas conchistat.

🆅Dal sito http:https://www.isresardegna.org/vocabolario-casu

Aggiummài: quasi, per poco.
Càttigo: calpesto.
Paso: riposo.
Attrividu: azzardato.
Giùtto: porto.
Solde: verme.
Como: prima.
Oe: oggi.
Nessi: almeno.
Abbolottu: turbamento, agitazione.
Narrere: dire.
Sentidos: sentimenti.
Isettat: aspetta.
Tai tai: canzoncina per bambini.
Gai: così.
Lèant: prendono.
Agattat: trova, incontra.
Gosamentu: giovamento.
Abbaidende: guardando.
Rùant: cadano.
Sièndas: ricchezze.
Créent: credono.
Ingrùsciant: inchinano.
Covaccare: coprire, tappare.
Piùbere: polvere.
Issegus: dietro.
Suèndelu: suggendolo, succhiandolo.
Remunidos: nascosti.
Maleighende: maledicendo.
Intragna: ventre.
Ìnnidu: puro, intatto, senza difetto.
Accunortu: conforto.
Arenarzu: campo sabbioso.
Serente: accanto, vicino.
Aligarzu: mondezzaio.
Oriòlu: ossessione.
Agattendemi: trovandomi.
In cue: là.
Isettende: aspettando.
Anzenu: forestiero, estraneo.
Irmèntiga: dimentica.
Rusignolos: usignoli.
Neghe: colpa.
Istat: sta.
A boltas: a volte.

Duda

1.
Appo-'idu unu sonnu-a primmu sustu,
De-i cussos chi ti setzis a pensare,
De-i cussos chi t'ischidas tottu-infustu,
Cussos chi preferis irmentigare.
Fia currende in terrinu angustu,
Andende che barca in mesu-'e mare,
Chentza 'ider inùe ponner sos passos,
A sa tzega, peri iscuros giàssos.

2.
A da-e nanti meu fint duas lughes jaras,
Chi da-e cantu fint fortes, intzegaìant;
Las bidìa, ma fint atzesas che fiàras:
Chirchende de las toccare, brujaìant.
Istringhende ojos, parìant duas caras
Chi cun suavidade mi abbaidaìant:
Ambas duas deo remirare las cherìa
Ma seberàrende una nde tevìa.

3.
Et cale sèbero, cussa prus bella,
Sintzera, ma da-e sa vida menciàda,
O cussa chi 'alit che una prella,
Ma muda, chiètta-ispinghet che undada?
Umpare mi faghìant de sentinella
Ma mi bidìa che fera assogada.
Tevo seberare a mala gana:
Meda gire da-e pes a cabittana...

4.
De mala muta mi so ischidadu
Et una pregunta-ebbìa mi so fattu:
Realidade est o sonnu astrattu
Su chi m'est istanotte capitadu?
Cun issa, pro semper mi so annattu,
No sebero nudda, no appo-infadu.
No tevo crèer a su chi-in sonnos bido:
Appo-a issa et si cheret mi l'affido!

🆅Dal sito http:https://www.isresardegna.org/vocabolario-casu

Sonnu: sogno.
Primmu sustu: prima parte del sonno.
Setzis: siedi.
Ischidas: svegli.
Infustu: bagnato.
Irmentigare: dimenticare.
Inùe: dove
Tzega: cieca.
Peri: per, attraverso.
Giàssos: località.
Jaras: chiare.
Bidìa: vedevo.
Fiàras: fiamme.
Abbaidaìant: guardavano.
Cherìa: volevo.
Seberàrende: sceglierne.
Tevìa: dovevo.
Menciàda: sfiancata, provata.
Prella: perla
Muda: zitta, silenziosa.
Chiètta: ferma, immobile.
Fera: fiera, animale selvatico.
Assogada: legato con corde o cinghie.
Cabittana: testata del letto.
Muta: animo, umore.
Ischidadu: svegliato.
Pregunta: domanda.
Annattu: attaccato, unito.
Infadu: noia, fastidio.
Crèer: credere.
Affido: sposo.

Alas

1.
Trèmere ànima-et coro m’as fattu
Chi già parìant tuddèndemi sas alas,
Ma-a benner ànghelu no so adattu
Et sa tzurumba giutto in palas;
In conca già appo semper bidèas malas
Et de su ch’appo no so mai attattu.
Pro cussu t’appo pèrdidu et feridu
Iscosende su ch’aìmis tessìdu.

2.
Deo, su chi so già appo semper cuàdu
Ma tue m’as mustradu de esser biu,
De sùere de sa vida donzi buttìu,
Chi sa lughe mia t’aìat conchistadu.
Umpare fimis corvu et tzilibrìu,
Ma in altu no b’amus mai boladu,
Ca fimis lèbios pro sas dies bentosas
Et campadu-amus cantu mariposas.

🆅Dal sito http:https://www.isresardegna.org/vocabolario-casu

Tuddèndemi: spuntare.

Tzurumba: gobba.

Attattu: sazio.

Iscosende: scucendo.

Cuàdu: nascosto.

Biu: vivo.

Sùere: suggere, succhiare.

Buttìu: goccia.

Tzilibrìu: gheppio, falchetto.

Lèbios: leggeri.

Mariposas: farfalle.


Ammentu

Solu su tou ammentu at a restare.
In cussa iscutta chi fia in pasu,
Cando cussu-‘entu isterret su ‘asu,
Tando as a benner a m’agattare.
Donzi dòlima si ch’at a andare:
Semper prus raras, et guàsi pro casu,
Pròpriu cando de te mi fia dissuàsu,
Cussa fea calanca s’at a mustrare.

Solu s’ammentu t’at a mantenner bia,
Finas a cando unu nuscu-attesu
M’at a ammentare chi non ses prus mia.
Et pro torrare-a m’agattare presu
At a bastare una cantone-ebbìa;
Imboligadu in tene, arresu.


🆅Dal sito http:https://www.isresardegna.org/vocabolario-casu

Ammentu: ricordo.

Iscutta: attimo.

Pasu: pace, tranquillità.

Agattare: trovare, visitare.

Dòlima: doglia, dolore.

Calanca: dirupo

Bia: viva.

Nuscu: profumo.

In tene: in te.

Aripiprazolo

B’est chèrfida totta sa chìmica sua
Pro chi t’aer da-e sa mente mia bogadu.
Fisti oriòlu, lughente infadu,
Pensamentu de mantenner a sa cua,
Velenu dulche chi m’at ilveladu,
Colores de sonnos, fatales che lua;
Truncat s’alenu, mòliat su pensadu
Cussa geniòsa, traviante, cara tua.

Ma issu, s’ispera mi fit bocchende,
Annuèndemi ojos, limba, cherveddu;
Sa rèzida de sos pes fit manchende:
Fia irmentighèndedi, alvu isteddu.
S’amore pro te già lu fia perdende,
Mirende in sa manu cuss’aneddu.

Ma mi so frimmu-in tempus, bistaìa pèus,
Et mi torras in ojos, gràscias a Dèus.

🆅Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Oriòlu: pensiero affannoso, delirio.
Infadu: fastidio, noia.
A sa cua: di nascosto.
Ilveladu: fatto perdere la tranquillità.
Lua: veleno.
Alenu: respiro, fiato.
Mòliat: girare, rigirare.
Cara: viso, faccia.
Rèzida: l'atto di reggersi.
Alvu: bianco.

Giàjos

A Carmela et a sos giàjos betzos et noos

Sos giàgios sunt unu portu seguru,
Pro tottu sas famìlias sunt approdu.
De cale siet vela frimmant su nodu,
Sunt sos faros pro su mare iscuru.
Como Carmela, già chi lu ses tue puru,
Et pro fizos tuos ses semper ammodu,
Prega pro fradile meu, est noittolu,
Ca da-e deris est su nou barcajolu.

Invoca su-‘e subra, pro chi siet serenu:
Chi diet a su pippìu unu cras dignu;
Ca si sa vida l’at dadu custu-impignu
Est pro che catzare donzi velenu.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Giàjos: nonni.
Ammodu: disponibile.
Fradile: cugino.
Noittolu: novello.
Deris: ieri.
Pippìu: bambino, neonato.

Dal sito https://www.perugiatoday.it/attualita

Sentidu

 Pro Michela, Giòrgia et Nicole

1.
Parìant abes isettende beranu,
Reos in cheja, a ojos a s'altare,
Tottu inìe pro ti lu saludare,
Pro ti dare un'istrinta de manu.
Pro su dolore no bastat pregare;
T'ant resu, ebbìa, cunfortu umanu,
Ca cussas oratziònes fint pro issu,
Pro chi donzi male li siat remissu.

2.
Pro te, ebbìa, affettu amus dadu,
Pro no ti lassare-inìe a sa sola,
Pro esser che filos de un'ispola,
Umpare pro s'ultimu infadu.
Pro Istèvene, babbu istimadu,
Làgrimas, cun sa biaìtta istola,
Nde at meda in sa chirca retzidu;
Pro ti mustrare su nostru sentidu.

Como Michela sias forte, corriàtta;
A Giòrgia et Nicole abbratzos et basos:
Chi appedas una vida de pasos,
Tott'umpare, poi de custa disfatta.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Sentidu: sentimento.
Abes: api.
Beranu: primavera.
Reos: in piedi.
Ebbìa: soltanto.
Infadu: fastidio.
Biaìtta: livida, viola.
Chirca: questua.
Corriàtta: coriacea, testarda, cocciuta.
Pasos: tranquillità, paci.
Umpare: insieme.


Dal sito https://www.difesapopolo.it

Unu pensamentu

Pro Albertina Sòggiu

De caminu, in sas dies catalanas,
Umpare nd'amus fattu bellu trettu,
Cun tempus feu et dies soliànas:
Ott'annos de brigas et de affettu.
Como ti saludo, frimmu et chièttu,
Sensadas già sunt tottu sas mattanas...

Muda muda cudd'àidu as brincadu:
De annùntzios no as fattu imbrògliu.
Chissà cantos dolores as passadu
Et bajuladu nos as cun orgògliu.
S’ùltimu narrer como es cantadu,
Ca barròccio bòidu faghet degògliu:
Santa Lughìa, chi 'àrdiat sas bajanas,
Ti sonet de su chelu sas campanas.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Pensamentu: pensiero.
Trettu: tratto, pezzo.
Soliànas: soleggiate.
Brigas: litigi.
Chiettu: zitto e buono.
Sensadas: finite, terminate.
Mattanas: fastidi.
Àidu: cancello, varco.
Brincadu: saltato, superato.
Bajuladu: sopportato.
Bòidu: vuoto.
Degògliu: chiasso, fracasso.

Dal sito https://www.funer24.com/necrologi
La mia cara collega Albertina Sòggiu, scomparsa prematuramente il 03.04.2024

Accuntessimentu

Pro Cristiànu Pittalis

In Casteddu, mèrcuris b'at sutzessu
Unu fattu nou, ispettaculosu:
Unu pitzinnu, maduru, geniòsu,
De tìtulos s'at leàdu su possessu:
Chentza timòria, forte, ambitziòsu,
Est sètzidu-a caddu a su progressu.

De Mèdia Design est dominadore,
Promèteo l'at basadu et beneìttu;
Mi giogo sa manu, nde so seguru!
Pro nos nde-'ogare da-e mesu s'iscuru,
Cun sos prus mannos fettas su convittu
Pro sos sardos, in tempus benidore.

Cristiànu, famadu et importante,
Sias lughe nostra in donzi istante!

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Accuntessimentu: successo, avveramento.
Mèrcuris: mercoledì.
Ispettaculosu: spettacolare.
Maduru: grosso, grande.
Geniòsu: grazioso, piacevole, simpatico.
Sètzidu: seduto.
Caddu: cavallo.
Basadu: baciato.
Beneìttu: benedetto
Giogo: gioco, scommetto.
Bogare: togliere.
Iscuru: scuro, buio.
Tempus benidore: futuro.
Famadu: famoso.

©suigante.
Dall'archivio del Centro Culturale "Su 'Igante"
Baìnza Vargiu, giaja de Cristiànu Pittalis.

🆆 Dal sito https://it.wikipedia.org/wiki
- Prometeo (colui che riflette prima) è un personaggio della mitologia greca, noto per aver rubato il fuoco agli Dei per darlo al genere umano. La sua azione, che avvenne in antitesi a Zeus ed è posta ai primordi dell'umanità, rappresenta l'origine della condizione esistenziale umana.
Nella storia della cultura occidentale, Prometeo può essere considerato il dio del progresso, un simbolo di ribellione e di sfida alle autorità o alle imposizioni, così anche come metafora del pensiero e archetipo di un sapere sciolto dai vincoli del mito, della falsificazione e dell'ideologia.

Dal sito https://it.wikipedia.org/wiki/Prometeo
Prometeo porta il fuoco all'umanità, Heinrich Fueger, 1817.

Mal'annùntziu

Pro Nicole F. et Michela V.


Ohi, ite rejone fea chi m’as nadu!
Cantu ruu de segare t’est tocchende…
Custa vida bos est, abberu, proènde,
Cun tottu su male chi t’est faladu.
Che unu puzone-‘e abes, moliènde,
Sa conca tua no at galu pasadu:
Da-e un ispidale nde ses bescende
Et in d’un àtteru ti ch’at tzaccadu!

Mantènedi forte-et isperantzosa;
Cun coràggiu nou lompe a custa proa.
Deus, si bi est, ti torret fidutziòsa
Et cun sa Rughe sua t’abbratzet che doa.
A Nicole sanet donzi mala cosa,
Chi donzi fastizu ti lessat a coa;

Et torres trancuìlla a sant’Austinu:
Àmmentadi chi ti semus vicinu.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Mal'annùntziu: brutta notizia.
Rejone: notizia, discorso.
Fea: brutta.
Nadu: detto.
Cantu: quanto.
Ruu: rovo.
Segare: tagliare.
Proènde: provando.
Faladu: sceso, caduto.
Puzone de abes: sciame d'api.
Moliènde: girando.
Conca: testa.
Galu: ancora.
Pasadu: riposato.
Ispidale: ospedale.
Bescende: uscendo.
Àtteru: altro.
Tzaccadu: infilato, cacciato dentro con forza.
Nou: nuovo.
Lompe: giungi, arriva.
Proa: prova.
Torret: torni, ritorni.
Rughe: croce.
Abbratzet: abbracci.
Doa: doga.
Sanet: guarisca.
Fastizu: fastidio.
Coa: coda.
Ammèntadi: ricordati.

Dal sito https://azionecattolica.it

Istrinta

Già ti penso semper, donzi mamentu:
Ti mantenzo istrinta in su coro,
Mi piàghes gai meda chi t’adoro.
Mai, amore che-i su tou, nd’appo tentu,
Isto-‘e no ti perder semper attentu
Et cun milli peràulas ti decoro,
Mancari no bi siat netzessidade,
Ca bellesa tenes a voluntade.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Istrinta: stretta.
Peràulas: parole.

©suigante.
Dall'archivio del Centro Culturale "Su 'Igante"
Antoni Marìa Carboni

Agurìa

1.
Bonanotte, cara dulche ermosa:
Serra sos ojittos tuos, piànu piànu.
No ti naro chi ses che una rosa
Ca no m’as a pùnghere mai sa manu,
Ma ti naro sies che sa mariposa:
Bola galana et lea donzi ranu
De cussu trigu chi ti dat sa vida,
Pro nd’aer semper una bona chittida.

2.
Bonanotte deris no t’appo nadu,
Ca no aìa su tempus de pensare;
Como, però, notte appo traessadu
Et sas bidèas ti las potto cantare.
Et sas frommas tuas sigo a sonniàre;
A sentidos tzedi umpare a mie:
Cun cust’ottada ti do sa bonadìe.

3.
Da-e su recòveru de sant’Austinu
T’iscrìo sa bonanotte, da-e su coro:
Ti la mando cun peràulas de oro,
Cun sa gana de ti àer a vicinu.
Sighemus a mantenner su caminu
Derettu, cun amore et decoro;
Sighemus a nos ajuàre-in sa vida…
Et passa unu bonu fine-‘e chida.

4.
Bonanotte, primmu de ti drommire,
Già ti lu naro istanotte puru.
Mancari in carrela siet iscuru,
Cun tegus la podimus abbellire;
Ca sa lughe, chi faghes acclarire,
Mi nde ‘ogat da-e su bujore duru.
Tando dròmmidi, trancuìlla-et serena,
Ca s’amore bi est in donzi vena.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Agurìa: augurio.
Ermosa: innamorata.
Ojittos: occhietti.
Naro: dico.
Mariposa: farfalla.
Galana: agghindata, pomposa, leggiadra.
Lea: prendi.
Ranu: chicco.
Trigu: grano.
Chittida: rivincita, vendetta.
Deris: ieri.
Aìa: avevo.
Peràulas: parole.
Abbeladu: incantato.
Sigo: seguo, continuo.
Sentidos: sentimenti.
Tzedi: cedi.
Umpare: insieme.
Bonadìe: buongiorno.
Gana: voglia.
Sighemus: seguiamo.
Ajuàre: aiutare.
Carrela: strada.
Tegus: te.
Podimus: possiamo.
Acclarire: manifestare, comparire.
Bogat: toglie.
Bujore: buio, fitta oscurità.
Dròmmidi: dormi.
©suigante.
Dall'archivio del Centro Culturale "Su 'Igante"
Tia Antonina Mudadu, intessende còlvulas

Vintichimbe chidas

Pro Erika B. et Alexander P. G.

1.
Da-e pisedda de vintises annos,
Pro cantu podìa esser impignada,
No tenìa galu pensamentos mannos,
Nè bidìa s’ora de nde-aer accansada.
Amore-et istùdiu fint sos affannos,
Da-e tribàgliu et dolores fia accorada
Et no pensaìa de-aer nou abberelu,
Isettende in corpus un anghèlu.

2.
Mama aggiummài, cando l’at ischidu,
Brinchende, sa bòvida at toccadu,
Et issu, cando poi bi l’appo nadu,
Da-e s’emotziòne no rezìat ficchidu.
Mandighende che leòne abbramidu
Et semper drommida, appo passadu
Sa primma prinzesa mia, preghende-a Deu’ (s)
De-‘ardiàre s’arriscosu puntinu meu.

3.
Parìat sa Festa Manna-‘e santu Brottu,
Ballende che ballare in matta mia,
Et gai s’annu ch’est barigadu tottu.
Su chimbe de bennarzu, a-caristìa!,
M’est nàschidu-in conca nou abbolottu:
Pensamentos malos et de marturìa
Ant leàdu de sa bon’ora su caminu,
Cando-appo ‘idu de sàmbene traìnu.

4.
"Faghe custu", "Faghe cuddu", goi et gai:
Su notte cantos cunsizos retzidos!
Ma no mi lu isettaìa pròpriu mai
Chi, sighende cumandos allestridos
De su duttore, mi fia posta in guài’ (s),
Ca nos at male-abberu assistidos.
Primmu-‘e s’ora fit fizu meu naschende
Et deo in s’ambulantza-abboghinende.

5.
Morit innoghe si t’as a-illierare!
Mi fit semper nende gai su duttore,
A-ratza de manera-‘e sussegare,
In logu-‘e mi fagher de ajuttore;
Et s’ambulantza sighende-a sonare
Mi faghìat crèschere donzi terrore:
Tottu su-‘iàzu so ‘istada preghende,
Ma disisperu como fit binchende.

6.
Cando so arrivida-a s’ispidale
No aìa prus fortzas et pagu-alenu.
De pedra mi parìat su cabidale,
Ma nessi su coro meu fit serenu.
S’ajudu chi m’est bistadu vidale
Mi l’at dadu issu, chentza dirrenu:
Maridu meu, mai m’at lassada sola,
Nèndemi: “Già nde ‘ogamus atzola…”.

7.
Donzi tipu de esames m’ant fattu,
Et s’austida fit s’issoro concluìda;
Ma deo, comente semper, accanida,
Lis appo negadu cuss’abbasattu:
Deo so forte et issu est corriàttu,
Si Deus cheret l’appo-a dare sa vida!
”.
Maridu meu, tando, s’est fattu biàncu
Et sas ancas li sunt bènnidas mancu.

8.
Tottu-in d’una, appo intesu tzoccu,
Comente chi si creberat pallone
Et sos duttores, dèndesi-afflissiòne,
A un’ala-ant lassadu su derroccu,
Pro finire de-Ippòcrate missione:
Su dolore mi parìat un istoccu;
De sa criadura m’aìant illieradu,
Mancari chi de pes si fit mustradu.

9.
Finas a s'in-cras, no nde-ischìa sa sorte,
Ca nudda-aìa 'idu et nè intesu,
Si fit biu, si l'aìat tentu sa morte,
Si aìat piantu, si si fit arresu.
In s'apposentu, in su lettu-'e mesu,
Sorrasta mia già m'at ajuàdu forte
Cando sas àtteras a suere daìant
Et sas jannas mias mancu s'abberìant.

10.
Bene disinfettada, su manzanu,
Mancu chi essère bistada brutta,
Mi ch'ant faladu a su piànu-'e sutta
Pro mi disvelare su feu arcanu.
Cun ojos infustos et bucca-asciùtta,
Iscusolzos pro donzi malesanu
Appo 'idu passada cuss'intrada,
Parados pro retzire s'ammuttada.

11.
Chirchende su meu-amadu siddadeddu,
Filos et tubos in donzi chizone,
Inghiriàdu de lughes, minudeddu,
Aìat sas ancas fines che puzone,
Bratzos istrìziles che alidreddu,
Et una conchighedda che briòne.
Tando pro sa primma 'olta l'appo-'idu
Ma sos ojos mios l'ant disgradessidu.

12.
In d'unu friu, timòria m'est passada
Et sètzida mi so affaccu-a issu;
Bidèndelu mi nde so-innamorada,
Ca mi parìat che Cristos, crutzifissu.
De donzi cosa l'appo prommissu
Et finas a oe no mi so pensada,
Ca làgrimas mudas sa die-ant frimmadu
Cuntrattu cun fizu meu istimadu.

13.
Donzi die, in su longu curridore,
Parimis, nois mamas, tantos soldados,
Approntadas pro'-intrare, cun ardore,
A inùe fint sos fizos dildiciàdos.
Cun-d'unu pòddighe fint carignados,
Che sos fulferarzos ali-minore'(s),
Ma l'intendìant semper sa 'oghe nostra,
Ca donzi die nde li faghimis mostra.

14.
Fizu meu, in sas vintichimbe chidas
Chi est bistadu intro sa matta mia,
Ottighentos grammos de incalchidas
At leàdu et nd'at fattu economìa.
Ma cando rejones sunt accadidas,
No li sunt bastados pro sa affannìa
Chi sa vida li fit ammanitzende,
Et aggiummài già si che fit andende.

15.
De cussas dies, torrende a su contu,
Donzi tres oras, un'ora umpare
Nois nos podimis cun issos frimmare
Et de fizos nostros aer su cunfrontu.
Su tiralatte già fit semper prontu
Pro bi lis dare-a los accostazare,
Et umpare-a su latte donzi tantu,
Già li daìa calchi figura-'e santu.

16.
Unu sero, de cussos feos et tristos,
S'est posta-a sonare sa campanella.
Sos duttores no si nde sunt abbistos
Et deo l'appo fattu de sentinella,
Giamende-a issos et puru a Cristos.
So cùrrida finas a sa cappella;
Poi appo-ischidu chi fit emorragìa
A conca, povera criaduredda mia!

17.
In cussa die, l'ant sàilvu sos duttores,
Ma chissà chie lis at mòvidu manos.
Deo creo, chi si issos nos torrant sanos,
Est ca Deus los 'àrdiat da-e sos errores.
Su die, appo-offertu sos mios beranos
Pro torrare a issu sos albores
Et, chi siet fàula o chi siet abberu,
Mi nde so gosada de donzi-isperu.

18.
Passada s'emergèntzia, già m'ant fattu
Unu donu mannu et desizadu:
Sa primma die chi-in bratzos l'appo leadu,
Mi tremìa che-i su sòrighe cun s'attu;
A sos cordiòlos fit galu annattu
Et lu movìa che fiore delicadu.
Fit manna et meda cuss'emotziòne:
Lu tenìa istrintu a lagrimone.

19.
Mi fia abbratzende unu cristallu
Dìligu, nuscosu, aunidu a mie;
Ite bella, jara et soliàna die!
Tzertu, no lu podìa ninnare-a ballu,
Ma fia grata-et cuntenta puru gasìe,
Imboltos umpare in-d'un'isciàllu.
Sos alenos como los faghìat issu...
Forsis, nachi, podìat esser dimissu!

20.
Sa 'ucca abberìat che astoreddu,
Ponzéndemi sa presse et tuncende;
Fidadesa como già bi fia lende
Et postu l'appo su primmu-'estireddu.
S'ànimu meu puru già fit sanende,
Ca assaniàdu como fit cherveddu;
Lu-'ider sàilvu, fit pro me che meighina:
In venas mi ponìat adrenalina.

21.
Su calvàriu nostru già est finidu,
Et bénnida est sa die de torrare
A domo nostra, tottos tres umpare.
Ma tottu su chi nos est sutzedìdu,
Cun su chi Deus nos at cuntzedìdu,
Pro semper in su coro-at a restare:
In conca m'at lassadu su signale;
Fortuna-amus tentu eccetzionale!

22.
Oe, at ott'annos custu gherradore
Et mattana già dat, che-i sas criaduras:
Curret, giògat, est unu binchidore
Et at àppidu bellas fioriduras.
Cras, at a esser su meu 'ardiadore,
M'at a torrare tottu sas premuras;
Ma, in sa vida no-at a esser solu,
Ca affaccu tenet unu noittolu.

23.
Custas ottavas mias sunt dedicadas
A tottu sas mamas chi ant suffridu,
A tottu cussas chi no ant austidu,
A tottu sas chi si sunt cunfortadas;
A tottu issas, chi fizu-ant battidu
Et pro cussas prus isfortunadas.
Custu fizu at vìvidu s'inferru:
Ma b'est su-'eranu poi de 'onzi ièrru.

24.
Sunt pro issu puru custas ottadas,
Pro chi s'ammentet sa fortza ch'at tentu.
De sos primmadìos siet su monumentu,
Chi pelèas suas no sient irmentigadas.
Cussas imprentas suas fint trobojadas,
Ma como sunt tostas che su cimmentu,
Ca-ant fortza puru sas cosas minores:
Da-e ranos sutterrados, creschent laòres.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Vintichimbe: venticinque.
Chidas: settimane.
Pisedda: ragazza, bambina.
Vintises: ventisei.
Accansada: esaudimento.
Tribàgliu: lavoro.
Accorada: accorata, angosciata, amareggiata.
Abberelu: incanto, stupore.
Isettende: aspettando.
Ischidu: saputo.
Brinchende: saltando.
Bòvida: soffitto, volta.
Rezìat: reggeva.
Ficchidu: in piedi, dritto.
Abbramidu: bramoso, goloso.
Prinzesa: gravidanza.
Ardiàre: custodire, proteggere.
Arriscosu: rischioso.
Festa manna: nome della festa celebrata in onore dei santi patroni di Porto Torres (SS), Gavino, Proto e Gianuario, che coincide con la Pentecoste.
Brottu: Proto.
Matta: pancia, ventre.
Barigadu: passato, trascorso, superato.
Bennarzu: gennaio
A-caristìa: purtroppo.
Abbolottu: discordia, agitazione, turbamento.
Marturìa: martirio.
Sàmbene: sangue.
Traìnu: torrente.
Retzidos: ricevuti.
Isettaìa: aspettavo.
Allestridos: spicci, celeri.
Abberu: davvero.
Abboghinende: gridando.
Innoghe: qui, qua.
Illierare: sgravare, partorire.
Sussegare: calmare, tranquillizzare.
In logu: invece.
Ajuttore: che aiuta, assistente.
Biàzu: viaggio.
Disisperu: disperazione.
Alenu: fiato, soffio, respiro.
Cabidale: cuscino.
Nessi: almeno.
Coro: cuore.
Dirrenu: scoraggiamento, avvilimento.
Atzola: matassa; bogarende atzola, risolvere un problema intricato.
Austida: aborto, abortita.
Concluìda: conclusione.
Abbasattu: scempio, maltrattamento, strage.
Corriàttu: coriaceo, resistente.
Tzoccu: tonfo, rumore, scoppio.
Derroccu: precipizio, confusione; imprecazione.
Ippòcrate: medico, geografo e aforista greco antico, considerato il padre della medicina scientifica.
Istoccu: o istoccada, coltellata.
Criadura: creatura, bimbo piccolo, neonato.
Pes: piedi.
Cras: domani.
Bidu: visto.
Intesu: sentito.
Biu: vivo.
Apposentu: stanza.
Sorrasta: cugina.
Àtteras: altre.
Suere: suggere, prendere il latte.
Jannas: porte.
Manzanu: mattino.
Brutta: sporca.
Faladu: sceso, svenuto.
Sutta: sotto.
Disvelare: svelare.
Feu: brutto.
Ojos: occhi.
Infustos: bagnati.
Bucca: bocca.
Iscusolzos: scrigni.
Malesanu: malsano, cagionevole.
Parados: preparato, sistemato.
Ammuttada: l’atto di cantare la ninna nanna.
Siddadeddu: tesoretto.
Chizone: angolo.
Inghiriàdu: avvolto.
Minudeddu: piccolino.
Ancas: gambe.
Puzone: uccello.
Bratzos: braccia.
Istrìziles: sottili, magre, magri.
Alidreddu: porro selvatico.
Conchighedda: testolina.
Briòne: germoglio, embrione.
Disgradessidu: non gradito.
Friu: attimo.
Affaccu: accanto.
Issu: lui, esso.
Bidèndelu: vedendolo.
Mudas: silenziose, mute.
Istimadu: amato, caro, prediletto.
Curridore: corridoio.
Parimis: sembravamo.
Dildiciàdos: sventurato, infelice.
Pòddighe: dito.
Carignados: accarezzati.
Fulferarzos: passeri.
Boghe: voce.
Ottighentos: ottocento.
Incalchidas: condensate, rinfervorate; rafforzamenti.
Leàdu: preso.
Rejones: ragioni, discorsi, ragionamenti.
Affannìa: affanno.
Ammanitzende: preparato.
Aggiummài: quasi, circa.
Dies: giorni.
Umpare: insieme.
Accostazare: fiancheggiare, sostenere.
Daìa: davo.
Abbistos: accorti.
Giamende: chiamando.
Criaduredda: piccola creatura, neonato.
Sàilvu: salvo.
Manos: mani.
Beranos: primavere.
Albores: albe.
Fàula: bugia.
Gosada: godimento, goduta.
Isperu: speranza.
Tremìa: tremavo.
Sòrighe: topo.
Battu: gatto.
Cordiolos: cordicelle, funicelle.
Galu: ancora.
Annattu: attaccato.
A-lagrimone: con le lacrime agli occhi.
Dìligu: delicato.
Nuscosu: profumato, odoroso.
Aunidu: unito.
Jara: chiara.
Soliàna: soleggiata.
Ninnare: cullare.
Gasìe: così.
Imboltos: avvolti.
Isciàllu: scialle, copertina.
Nachi: dicono, si dice.
Astoreddu: piccolo astore, falchetto.
Presse: fretta.
Tuncende: lamentando.
Fidadesa: fiducia.
Bestireddu: vestitino.
Assaniàdu: tranquillo, pacifico, contento.
Cherveddu: cervello.
Meighina: medicina.
Sutzedìdu: successo.
Cuntzedìdu: concesso.
Gherradore: guerriero.
Mattana: fastidio, noia, sfacchinata.
Torrare: restituire, tornare.
Noittolu: novellino.
Suffridu: sofferto.
Battidu: portato.
Inferru: inferno.
Ièrru: inverno.
Ottadas: strofe di otto endecasillabi (sei a rima alternata e gli ultimi due a rima baciata).
Tentu: preso, avuto.
Primmadìos: precoci, anticipati, prematuri.
Pelèas: fatiche, tormenti.
Irmentigadas: dimenticate.
Imprentas: impronte, orme.
Trobojadas: intricate, aggrovigliate.
Tostas: dure.
Ranos: chicchi.
Sutterrados: sotterrati.
Laòres: frumenti.

Dal sito https://www.piccinopiccio.it/giornata-mondiale-della-prematurita
Ogni anno, il 17 novembre, il mondo si illumina di viola.
Si celebra il World Prematurity Day – Giornata Mondiale della Prematurità.
Quella luce che si accende sui più importanti monumenti delle più grandi città del mondo, sugli ospedali che hanno al loro interno una Terapia Intensiva Neonatale, fino ai più piccoli paesi, ha un importante compito: portare a conoscenza, sensibilizzare ed informare sulla prevenzione del parto pretermine, sulla nascita prematura e sul percorso di crescita dei bambini che alla nascita sono ricoverati in un reparto di cure intensive.

Pretesas

Pro Madalena R. et Carmela F.

M'azis pedidu peràulas in rima
Pro su bostru esser giàjas contare.
Ma ite mi potto mai inventare
Pro bos che pigare-'e chelu in chima?
Sezis giàjas et est già un'istima,
Pasu-'e su coro in su carignare.
Sezis duas giàjas fattas pro 'ardiàre
Nebodes bostros et s'issoro-anima.

De sas isperas bois sezis s'erèntzia,
De sonnos et gosos sezis raighinas,
De-amore seguru sezis cussèntzia.
Sezis de famìlias bostras duas reìnas
Mai mancant coro, tempus et passèntzia
Ca de domos bostras sezis codinas.

Cun beru amore cundides tottu
In su chi faghides et chi donades:
Cumpanzìa, ajudu-et calchi biscottu,
Cun manos sacras su coro mustrades.

Ite in prus deo bos potto nàrrere?
Bastat su 'ostru santu cumpàrrere!

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Pedidu: chiesto.
Peràulas: parole.
Giàjas: nonne.
Pigare: alzare, innalzare.
Chima: cima.
Carignare: accarezzare.
'Ardiàre: custodire.
Erèntzia: eredità.
Sonnos: sogni.
Gosos: godimenti, gioie. 
Raighinas: radici.
Codinas: rocce, luoghi rocciosi.
Faghides: fate.
Nàrrere: dire.
Cumpàrrere: apparire.

©suigante.
Dall'archivio del Centro Culturale "Su 'Igante"
L'avvocato Ausòniu Fine.

Eròe

Pro Enèa M.

Crèschida s'est bida in s'Alighera:
Marcella et Lisandru nd'ant s'onore
Ca eròe ant postu in eredera,
De sa vida l'ant fattu binchidore.
Chissà chi numen siet annuntziadore:
De òmines noos movat un'ischièra,
Pro bider torra su sole in s'aèra
In su pròssimu tempus benidore.

Enea, su destinu tou est iscrittu:
As a esser sa glòria et su bantu
Ca sos Deos antigos t'ant beneìttu;
Donzi poèta t'at a fagher cantu,
Già da-e como nde tenes su dirittu,
Et pro primmu lu fatto deo, intantu.

Pro babbu et mama ses su nou amore:
Dònalis semper sanu ajubbore.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Crèschida: crescita.
S'Alighera: Alghero, cittadina della provincia di Sassari.
Eredera: eredità.
Nùmene: nome.
Noos: nuovi.
Aèra: cielo.
Beneìttu: benedetto.
Como: adesso, ora.
Ajubbore: gioia intensa, giubilo, che si rivela quasi con la luce del sorriso.

©suigante.
Dall'archivio del Centro Culturale "Su 'Igante"
Antoni Marìa Secchi

Fàbula

Donz'unu de nois tenet paristòria
Intro, mai letta, bene remunida,
De si la legger no dat attrivida
Ca a sa sola no nd'at ardòria.
Pro li 'enner torra a sa memòria
Cheret chi si l'abbojet in sa vida
Calcunu chi cun amore l'agattet
Et chi cun ermosura bi la cantet.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Fàbula: favola.
Paristòria: racconto, fiaba.
Remunida: nascosta.
Attrivida: ardimento, l'atto di osare.
Ardòria: coraggio, forza.
Torra: nuovamente.
Abbojet: incontri.
Agattet: trovi.
Ermosura: bellezza, graziosità.


Anelu

1.
Et si ti càpitat de abojare
Cussos ojos, una die, gai et tottu,
De improntu, tottu at a mudare.
Comente si cun s'insoro-abbolottu
Bidas prenettu prontu-a s'avverare,
Bennidu giàru, ladinu de bottu.
Comente chi cussa cara sies sa tua,
Et cussu corpus t'attambàinet che lua.

2.
Comente chi los fisti isettende
Et su coro tou siet in mesu-'e fiàras,
Et poi cumprendas chi ti ses perdende
Bidende cussos ojos, cussas laras,
Et chi a s'inferru ti ses dannende
Ma cun duas manos s'anima l'apparas
Et tando tottu mudat de abberu
Et nudda prus ti paret gai sintzeru.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Anelu: anelito, brama, ardore.
Abojare: incontrare.
Ojos: occhi.
Improntu: improvvisamente.
Abbolottu: agitazione, turbamento.
Prenettu: destino.
Giàru: chiaro.
Ladinu: sincero, schietto.
Cara: viso.
Attambàinet: stordisca.
Lua: euforbia; usata per avvelenare le pozze d'acqua e stordire i pesci, facilitandone la pesca.
Isettende: aspettando.
Coro: cuore.
Fiàras: fiamme.
Laras: labbra.
Apparas: stendere, approntare, preparare.
Nudda: niente.

Dal sito https://it.freepik.com
Lo yin e lo yang, la dualità tra giorno e notte.
La poesia è stata ispirata da un lavoro di Maria Consiglia Labraca, in arte Maaalf, scrittrice.

Bantos

Pro sos poètes de "Solu poesìas"

1.
Tribagliènde a notte, custa truma
Mi ispirat et mi faghet cumpagnìa.
Lèggio tertzinas, sonettes et poesìa
Bi nd'at comente in mare ispuma.
Tzertu che Piras, tirende sa suma,
No bi nd'at manc'unu, abberumìa;
Ma si nos cuntentamus de su nostru,
Donzi die già nde suìmus su colostru.

2.
Bi sunt poètes de donzi calidade:
Màscios, fèminas, mannos et minores,
De donzi 'idda, de donzi tzittade,
Bi nd'at chi timent et arriscadores;
Ma donz'unu mustrat sa voluntade
De sighire a ponner sos colores
In d'unu-afiòttu de zente amiga,
Chi de sos mannos sighit s'istiga.

Et a tottu gràscias naro abberu
Ca bos tenzo donzi die-in cunsideru.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Bantos: vanti.
Tribagliénde: lavorando.
Truma: gruppo.
Tertzinas: strofe da tre endecasillabi (solitamente a rima alternata).
Sonettes: strofe di 14 versi (due quartine e due terzine) con rime disposte secondo schemi.
Ispuma: schiuma.
Suma: somma.
Abberu-mia: davvero
Suìmus: suggiamo, succhiamo.
Timent: temono.
Arriscadores: che osano, che rischiano.
Afiòttu: gruppo.
Istiga: traccia, orma.

Dal sito https://www.facebook.com/groups
La copertina del gruppo Facebook "Solu poesìas"

Assimizu

Pares pro me, abberu, che-i sa luna:
Pares cussu isteddu gai perfettu
Chi-indeòrat tristas nottes tott'in d'una.
No balet, pro chie no at mai fortuna,
Pesaresinde chito da-e su lettu;
Et deo no nde aia mancu s'isettu
De-agattare filu pro sa mia cruna,
In tamas de li ponner gai affettu.

Sa luna movet, mancari siet mannu,
Su mare piènu 'e pisches, pesosu,
Brottat sos fiòres, bogat da-e s'affannu
Sos chi-andant in s'iscuru alevosu.
Et deo cun su tou fogu ardurosu
Mi cherzo brujare, chentza ingannu,

Ca su sole no podent abbaidare
Sos poètes chi faghes innamorare.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Assimizu: somiglianza.
Isteddu: stella.
Indeòrat: indora.
Pesaresinde: alzarsi.
Chito: presto.
Isettu: attesa, aspettativa.
Agattare: trovare.
In tamas: non solo.
Pisches: pesci.
Pesosu: pesante.
Brottat: germoglia.
Bogat: toglie.
Iscuru: scuro, buio.
Alevosu: sleale, traditore.
Fogu: fuoco.
Ardurosu: ardente.
Brujare: bruciare.
Abbaidare: guardare.

https://www.sardegnaturismo.it/it/usciamo-riveder-le-stelle
La Luna dal nuraghe Su Mulinu - Villanovafranca.

Saludos

Pro Giuan Pedru Sanna (de Monti)

Ben'àppidu a su poète, tiu Sanna,
Omònimos semus, ambos duos sardos:
De Gaddura m'as abertu sa janna
De Logudoro ti mustro-istendardos.
Ammirende sa tua poètica manna,
De fagher rimas mi leo sos azardos
Isperende de aer che a tie vena
Chi cantat dulche che sa filumena.

🆅 Dal sito http://vocabolariocasu.isresardegna.it/lemmi.php
Janna: porta.
Manna: grande.
Vena: vena poetica.
Dulche: dolce.
Filumena: o rusignolu, usignolo.

©suigante.
Dall'archivio del Centro Culturale "Su 'Igante"
Frigida Latte, Ànghelu et Raffaèlle Derìu

Su disgrasciàdu a unu cantentarzu